Xaneiro de 2017
 
 

NÚMERO 341 - 23/01/2017

   CUTUDC / Novidades

  OPINIÓN - Isaac Rosa
 

A subida da luz explicada á miña filla

Para desmentir o tópico xornalístico de que poucas cousas hai máis escuras que a factura da luz, propúxenme desentrañar o mercado eléctrico en plan “a subida da luz para dummies”, ou mellor aínda: ser capaz de explicarllo á miña filla pequena, de cinco anos. En fin, ser capaz de entendelo mesmo eu.

 

  • Noticias relacionadas

 

 Así que, tras botar a mañá léndome decenas de artigos con títulos do estilo de como “entender a factura da luz”, escoitar a todos os expertos en radios e televisións, e consultar uns cuantos libros e ao meu cuñado, sentei á miña filla no sofá e armeime de lousa e xiz, disposto a explicarlle por que en España temos unha das enerxías máis caras de Europa, e subindo.
 
Empecei contándolle cales son as grandes empresas que en España controlan o mercado en réxime de oligopolio, púxena en antecedentes (en plan sinxelo, a privatización de Endesa pódese explicar como un conto infantil), e anotei na lousa quen son os accionistas (bancos, fondos de investimento, ou no caso de Endesa a italiana Enel).
 
Despois conteille como nos noventa se liberalizou “” o mercado e o goberno decidiu fixar compensacións para recuperar os investimentos xa realizados (os famosos Custos de Transición á Competencia, CTC, calculados ao chou en 12.000 millóns de euros), así como o non menos famoso “déficit de tarifa”, diferenza entre o que pagamos os consumidores e o custo de producir electricidade…
 
-Un momento, papá –interrómpeme a miña filla, marisabidiña-. E como é posible que o déficit ese non deixe de crecer, se as eléctricas sempre teñen beneficios?
 
-Ben, cariño, é que os custos non son reais, senón unha estimación a partir do que as propias compañías din que...
 
-E non se fixo ningunha auditoría desde entón para calcular o custo real?
 
-Eehhh, non, creo que non.
 
-E quen paga ese déficit e os CTC eses?
 
-Nós, por suposto. É a parte fixa do recibo da luz. Como tamén pagamos a moratoria nuclear, as axudas ao carbón, os incentivos a renovables, a rede de distribución… Pero déixame que che explique o das poxas, anda. Resulta que para que os prezos baixasen, deixouse en mans do mercado. A lei da oferta e a demanda que xa che expliquei outro día. Organizáronse poxas onde uns vendían e outros compraban, e así resultaba o mellor prezo...
 
-E os que producen e os que comercializan non serán por casualidade os mesmos?
 
-Ben, nalgúns casos si. As eléctricas teñen as súas propias comercializadoras, cómpranse e venden entre elas, si. Pero non eran as únicas. Á poxa ían outras empresas, e tamén entidades financeiras, brokers...
 
-Brokers? Non me estarás contando que había especulación…
 
A miña filla non deixa pasar unha. Si, recoñecinlle que ata 2013 o das poxas era unha broma, con todo tipo de axentes estranxeiros xogando cos prezos en base ás expectativas de futuro, o que facía que o prezo da poxa (e do recibo) fose sempre superior ao prezo que se acababa pagando no mercado almacenista. Ata Goldman Sachs participaba na festa. Pero aquilo terminou cando, tras outra subida escandalosa, o ministro Soria decidiu que a parte variable da factura se fixase tamén en poxa almacenista, e aí estamos. Agora calcúlase diariamente a partir da previsión de consumo do día seguinte. Van entrando primeiro as fontes enerxéticas máis baratas (nucleares, hidroeléctricas, renovables), e se non se cobre toda a demanda, entran outras máis caras. O prezo para todas pono a última en entrar, a máis cara...
 
-A máis cara?. E o megawatt das nucleares xa amortizadas págase igual que nas centrais de gas?
 
-Si, filla. Sistema marxinalista chámase…
 
-E que pasa se una mesma compañía posúe hidroeléctricas, nucleares, renovables, de gas, de carbón...? Ademais, se eu fose directora, ofertaría menos das primeiras, diría que os muíños non viran ou que hai menos auga nos pantanos, e así acabarían entrando as máis caras, non? Poñamos que o megawatt me custa 20 euros nunha hidroeléctrica, e logo páganmo a 80 na poxa…
 
Que lista a miña filla. Pero ese é o tipo de travesuras que se lle ocorren a unha nena de cinco anos, non cremos que unha multinacional vaia a actuar así. É verdade que hai sospeitas, e xa multaron a Iberdrola, pero eu prefiro negalo para preservar a inocencia da miña filla.
 
-Entón, papá, por que as compañías españolas son as que máis beneficios teñen en Europa e as que máis dividendos reparten? E por que a tarifa española é sempre das máis caras de Europa? Hai algunha relación?
 
O tipo de cousas que escoita no cole, e logo vénme con esas preguntas en plan Mafalda.
 
-Mira, filla, mellor deixámolo, que vai empezar Peppa Pig.
 
-Pero aínda non me explicaches por que hoxe sobe a luz outra vez.
 
-Polo vento, filla, polo vento. E que non chove. Ah, e o gas. E os franceses. E que fai moito frío, non ves que na tele non falan doutra cousa?

-E o das portas xiratorias?
 
-Que cho explique a túa nai!

 
Zona Crítica

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


CUT da UDC . SEMPRE DO LADO DAS TRABALLADORAS E TRABALLADORES

cutudc.com, 2009. Publicado baixo licencia Creative Commons DHTML Menu By Milonic JavaScript